Ekainaren 5a, Ingurumenaren Mundu mailako eguna: Naturaren ordua

Ekainaren 5a, Ingurumenaren Mundu mailako eguna: Naturaren ordua

Ekainaren 5a efemeride garrantzitsua da guretzat, 1974. urteaz geroztik Ingurumenaren mundu mailako eguna ospatzen baita, Nazio Batuen Erakundeak sustatuta. Gai nagusi bat hartuz, haren inguruan sentsibilizatzea, ikusgarritasuna ematea eta egoera hobetzeko ekimenak garatzea izaten da asmoa. 2020rako Biodibertsitatea izan da aukeratutako gaia, “Naturaren ordua” lemarekin eta Kolonbia, herrialde anfitrioi modura.

Gaurko eguna, desberdina izango da. Ez legoke gaizki hausnarketarako tarte txiki bat hartzea eta horretarako egokia iruditu zaigu ekimenaren sustatzaileek publikatu duten testua:

“Jaten ditugun elikagaien aniztasuna, arnasten dugun airea, edaten dugun ura eta planetan gure bizitza posible egiten duen klima ez lirateke existituko naturaren zerbitzurik gabe.

Gaur egun, naturak mezu bat bidaltzen digun une paregabea bizi dugu.Gure burua zaintzeko, lehenbizi hura zaindu behar dugu. Erreakzionatzeko ordua iritsi da. Konturatzeko unea da. Gure ahotsak altxatzekoa. Hobeto berreraikitzeko ordua iritsi da, pertsonengatik eta planetagatik.

Ingurumenaren Mundu Egun honetan, Naturaren Ordua iritsi da.”

Argazkia: Ingurumenaren eguna (Tolosa, TIZ)

Gipuzkoako parketxeak berriz zabalik eta jardueraz beteta

Gipuzkoako parketxeak berriz zabalik eta jardueraz beteta

Irekieraren ondorengo lehenbiziko asteburuan, Ingurumenaren Mundu mailako egunaren ospakizunarekin bat eginez, hamaika jarduera izango dira Gipuzkoako lau natura-parkeetako bost parketxeetan

Natura zein kultura-ondarea ezagutzeko eta harekin gozatzeko aukera paregabea izango da asteburu honetan Aiako harria, Aralar, Aizkorri-Aratz eta Pagoetako natura-parkeetan. Izan ere, irekieraren ondorengo lehenbiziko asteburuan, Ingurumenaren Mundu mailako egunaren ospakizunarekin bat eginez (ekainaren 5a), egitarau berezia egongo da Gipuzkoan dauden bost parketxeetan.
Lehenik eta behin, Igeldoko Arrano etxean sendatutako urubiak askatuko dira Zegamako Anduetza parketxean. Ildo beretik, GPSa jarri zaien hegazti sarraskijaleez hitz egingo Mikel Olano Arantzazun.
Bestetik, Oiartzunen, Kauso-Oielekuko mairu-baratzeak eta beste zenbait altxor ikusteko ibilaldia izango da. Orobat, San Adrian igarobidearen sekretuak ezagutzeko aukera izango da Zegaman.
Bi horiek ez dira asteburu honetan izango diren irteera bakarrak. Hain zuzen, hango ibilbide irisgarriaren barrena, Arantzazu inguruko paisaiak ezagutzeko abagunea egongo da, baita ere, Ataunen, oraingoan, Barandiaranen oinatzetan ibiltzeko eta Lizarrustiko paisaia ehundu duten zuhaitz magikoak sentitzeko.
Hori guztia gutxi balitz, familientzako orientazio jolasak egongo dira AnduetzaArditurriBarandiaran eta Iturrarango parketxeetan. Jarduera horiek guztiek ez dute zailtasunik ia eta gehien-gehienak herritar guztientzat egokiak dira (familientzat bereziki).
Hori bai, nahitaezkoa izango da aurrez izena ematea, partaide kopuru mugatua hartuko delako. Esan gabe doa, SARS-Cov-2 birusa kutsatzeko arriskua ibitzeko prebentzio-neurriak hartuko direla.
Informazio gehiago eta izen-emateak, (hizki beltzez nabarmenduta dagoen) jarduera bakoitzaren estekan sartuta.

ZiSare programak bizirik jarraitzen du Txingudin eta Urola Kostan

ZiSare programak bizirik jarraitzen du Txingudin eta Urola Kostan

ZiSare da Txingudiko eta Urola Kostako ikastetxeetan etxeko konpostajerako dugun programa. Ikastetxeak itxi eta konfinatuta, bertan behera geratu zen, baina maiatzaren hasieratik Artelatz Ingurumen Zerbitzuak SLk ZiSare programako saio guztiak eskaintzen dizkie bezeroei on line formatuan. Parte hartu duten ikastetxeen erantzun onaren eta haien balorazioen arabera, egokia izan da berriro martxan jartzea.

On line egindako lana ahalegin handia izan da Artelatz Ingurumen Zerbitzuak SLrentzat eta Txingudi eta Urola Kostako mankomunitateentzat. On line formatura egokitu dira konpostajeko prestakuntza-saioa, deskonposatzaileak mikroskopio digitalaren bidez aztertzeko saioa eta konpostagailua husteko prozesua. Hirurak egokitu dira on line bertsiora.

On line husteko, konpostagailuetara joan, hustu eta bideoan grabatu dugu. Ikus-entzunezko material hori funtsezkoa izan da saio horiek arrakastaz tratatzeko.

Programa osatzeko, gure ingurumen-hezitzaileak egindako konpostagailuen edukiaren jarraipena egiten ari gara, baina ez dira martxoaren erdialdetik elikatzen ari. Aireztatzea eta datuak hartzea garrantzitsua izan da konposta heldua eta husteko baldintza onetan iristeko.

Ikastetxeetako arduradunekiko harremana mantendu egin da. Isurketen datuak aurreko urteetakoak baino urriagoak badira ere, ekainean datu horiek bildu eta dagokion memoria egingo dugu.

Eskolako Agenda 21 eta koronabirusa

Eskolako Agenda 21 eta koronabirusa

Martxoaren 15ean ezarritako larrialdi egoera dela eta, ikastetxeetan gertatu diren aldaketek eragina izan dute Eskolako Agenda 21 programan. Ohiko garapenak nolabaiteko eten bat izan badu ere, horien aurrean bizkor-bizkor moldatzera behartu gaitu. Ez du erabateko geldiera suposatu, Artelatzeko lan taldeak irakasle koordinatzaileekin harremanetan eta lanean jarraitzen dugulako.

 

Argi ikusten dugu egoera normal batean ematen den azken faseari dagokion lana egokitu egin behar dela. Hirugarren hiruhilekoan, Ikasleen arteko Foroa eta Udalbatza gauzatzea egokitzen zaigu. Horrek, herri mailako diagnostikoa burututa izatea eta emaitzak aztertzea eskatzen du. Jabetzen gara errealitate ezberdinen aurrean gaudela eta herri bakoitzean topatzen ari garen berezitasunei aurre egitea da Artelatzetik jorratzen ari garen lana.

Adibidez, “Ikasleen arteko Foroa” egitea zaila izango dela iruditzen zaigu. Baina Udalbatza mantentzearen aldekoak gara, hau da, aurrera eramateko lanean gaude, irakasleei ahalik eta lan gutxiena emanez. Ohiko Udalbatzaren formatua egokitu nahi dugu, laburragoa eta formatu txikiagoan utziz. Saioak presentziala edo birtuala, kasuan-kasuan. Herri bakoitzetik ordezkari batzuk eraman/konektatu eta alkateari batez ere azken dokumentua aurkeztu. Erronka polita dugu aurrean, eutsi goiari!

Ekonomia Zirkularraren inguruko Hall Escape-a

Artelatz Ingurumen Zerbitzuak SL Ekonomia Zirkularraren inguruko Hall Escape bat diseinatzen ari da Txingudiko Zerbitzuentzat. Proiektua 2020ko irailerako egongo da amaituta, 2020-21 ikasturtearen hasierarekin bat etorriz. Ingurumen heziketarako baliabide bat izango da, gamifikazioan oinarritua eta mugikorra izatea izango da bere berezitasuna. Hasiera batean Iparragirreko ur depositu zaharraren (Irun) beheko sotoan jarriko da, baina Txingudiko Zerbitzuen nahia beste kokaleku batzuetara lekualdatzea izango da, hala nola, bide publikora, FICOBAra, merkataritza-guneetara, ikastetxeetara, eraikin publikoetara, etb… Horren helburua Bidasoa Beheako biztanleriak hondakinen sorreraren prebentzioan, hauen gaikako bilketan eta uraren kontsumo jasangarrian hartu beharko lituzketen ohituren inguruan kontzientziatzea izango da.

Gutxienez 8 eta gehienez 30 pertsonentzat prestaturiko jolasa izango da eta aldi berean jolastu ahal izango dute parte-hartzaile guztiek. Erronka bat ebazteko lantaldean aritu beharko dute, modu horretan, Aldaketa Klimatikoarekiko konpromisoa hartuta duten munduko beste gizarte batzuekin ere, komunitate zientifikoak datorren hamarkadarako aurreikusten duen itzulerarik gabeko puntua ez gainditzeko.

Proiektuaren buru Txingudiko Zerbitzuak izaten ari da Ecoembes, Ecovidrio eta nagusiki Jasangarritasunerako Udalerrien Euskal Sarearen 2019ko Berringurumena Programarekin elkarlanean: Udalsarea2030; Euskadin berrikuntza eta demostrazio proiektuak sustatzen dituen programa.

Erreka Eguna (Hernani)

Erreka Eguna (Hernani)

2019 urteko parte-hartze aurrekontuetan Urumea ibaiaren garbiketa DBHko ikasleekin izan zen proposamen bozkatuenetako bat.

Hori dela eta, Artelatzen lantaldearen laguntzarekin, bi saio bi garai desberdinetan garatu dira:

  • Bata ekainaren 17an egin zen Fagollagako presa inguruan Hernani BHIko 3. mailako ikasleekin.
  • Bigarren saioa irailaren 27an, aurreko leku berean, Floridan eta Karabel ingurunetan, Hernani BHIko aurreko taldeaz gain, Inmakulada ikastetxeko DBHko 4 mailetako ikasleen parte-hartzearekin eta Lanbide Heziketako Gizarte Berrikuntzako ikasle batzuekin. Azken saio hau ostiralean izanda, “Fridays For Future” mugimenduari ekintza proaktibo batekin indartu nahi izan da, ingurumenaren aldeko jarduera bat sustatuz neska-mutilen ekimenez.

Saio hauen helburua, uda partean bainatzeko gune bezala herritar askok erabiltzen dugun lekuari eta ibaiaren ertzei garrantzia ematea da, denon esku baitago gure erreka eta ibaiak garbi mantentzea.

“Hondakin onena sortzen ez dena da!” lelo honekin, herriko plazan ikusgai egon ziren ostiral arratsalde osoan ikasleek jaso zituzten hondakin guztiak, herritarrok kontzientzia gaitezen.